Bệnh suy giảm trí tưởng ở người trẻ tuổi

Chuyện lúc nhớ, lúc quên ngày nay không còn là "thuộc tính" của người già, xylynuocmiennam theo BS Trần Công Thắng – chuyên khoa Thần kinh (BV ĐH Y Dược TP.HCM), hiện có khoảng 20 – 30% người trẻ tuổi gặp các vấn đề về trí nhớ.

Thế nhưng, nhiều người đang xem chuyện hôm nay quên một việc, hôm sau quên hai việc là điều bình phẩm thường, xu ly nuoc trong khi đó, đây chính là dấu hiệu của chứng suy giảm trí nhớ.

Dễ quên ký ức gần

Bước trước hết của quá trình hình thành trí nhớ là thông tin được ghi nhận thông qua những giác quan, thí dụ như hình ảnh ghi nhận văn bằng mắt, tai phôn âm thanh… Thông tin được mã hóa, lưu trữ trong não. Sau đó, khi người sử dụng cần bất cứ thông báo nào, não sẽ giúp "truy xuất" từ kho lưu trữ này. BS Thắng cho biết: "Ở người trẻ, giảm trí tưởng thường liên can nhiều đến quá trình ghi nhận. Con người ngày nay có quy hàng ngàn việc để nhớ, kèm cặp theo sức ép công việc gây ra nhức đầu, đau nhức vai cổ, mất ngủ, stress… Hậu quả của một hoặc bít tất cả nguyên nhân trên làm cho độ tập kết kém đi và "khổ chủ" không nhớ những chuyện đã xảy ra xung quanh. Ngoài ra, sự ghi nhận thông tin kém còn có thể do một số bệnh lý như cận thị, khi tầm nhìn bị mờ ảo và có giới hạn. Hoặc khi ghi nhận rồi, quá trình lưu trữ lại bị trục trặc bởi những sang chấn trong cuộc sống làm tổn xót thương não như nghiện rượu, chấn thương sọ não". Chính vì chưng vậy, việc giảm trí tưởng ở người trẻ thường là giảm trí tưởng gần, mới xảy ra hay còn gọi là trí tưởng công việc. Nhiều bệnh nhân thường than phiền với BS rằng, ra khỏi nhà một lúc lại băn khoăn không biết đã đóng cửa sổ chưa, tắt bếp ga, tắt máy tính chất chưa… Tại Phòng ngục thất Trí nhớ, BV ĐH Y Dược TP.HCM, không ít bệnh nhân trẻ tuổi cho biết, họ rất hay quên. Ví dụ, đang tính làm một việc gì đó, quay qua quay lại một lúc sau đã quên bẵng mình đang muốn làm gì; để đồ ở đâu tìm không ra… Các chuyên gia y tế cho rằng, đây có thể là hiện tượng của người bắt đầu bước vào giai đoạn stress huyễn hoặc rối loạn trầm cảm. Bản chất của trầm cảm là khiến người bệnh thờ ơ, không để ý đến xung quanh, giảm sự quan sát, có cảm giác mất năng lực trong cuộc sống. Do đó, bệnh nhân trầm cảm không buồn chú ý đến bất kể thứ gì, và cố nhiên sẽ không nhớ.

Bên cạnh đó, việc suy giảm trí nhớ của người trẻ còn bởi việc lạm dụng các loại thuốc như thuốc ngủ, thuốc chống trầm cảm đời cũ Amitryptilin, một số phận thuốc chữa động kinh cho trẻ em, nhóm thuốc corticoid (nhất là ở bệnh nhân dịp hen suyễn). Ngoài ra, có những dạng không phải là bệnh lý giảm trí tưởng mà người ta gọi là tật đãng trí. Đó là những người làm gì cũng nhanh, nói nhanh trong một khoảng thời kì ngắn… dẫn đến thông báo vào não nhiều quá, không thể kiểm rà soát nổi. Nhưng những hiện tượng này không tăng lên theo thời gian.

Tăng trí nhớ: thu xếp gọn ghẽ cuộc sống

BS Thắng khuyến cáo: "Khi bắt đầu có những rối loạn về trí nhớ gần, người bệnh cần phải xác định được đó là biểu hiện bình thường hay bệnh lý. Biểu hiện bình phẩm thường nếu tiền chốc chốc mới quên. Suy giảm trí tưởng trở cho nên nặng hơn nếu việc quên này trở thành quên hoàn trả toàn, ngay cả khi được gợi nhớ. Ví dụ, bạn ngỏ ý mượn cuốn sách hôm trước, hôm sau nhìn thấy mặt bạn, người đó vẫn không nhớ ra việc được hỏi mượn sách… Việc bị quên càng ngày càng tăng lên nhiều hơn, ảnh hưởng đến chất lượng công việc và cuộc sống, người bệnh phải đi tham vấn, kiểm tra tại các phòng ngục tù trí nhớ ở các BV. Tại đây, các chuyên gia sẽ thi thể định, sự giảm trí nhớ này là lành tính hay bệnh lý, suy giảm nhận thức nhẹ hay sa sút trí tuệ. Sa sút trí tuệ ở người trẻ (40 – 60 tuổi) có trạng thái do danh thiếp tổn xót thương não vì tai nạn giao thông, mê hoặc bởi chưng một số thể bệnh Alzheimer có tính chất gia đình huyễn hoặc vì đột biến gien; hay sa sút trí tuệ vì chưng tai biến huyết quản não hoặc nghiện rượu". Để duy trì trí nhớ, trước hết chúng mình phải loại bỏ những nguyên tố nguy cơ gây ra chuyện "quên" bằng cách thu xếp công việc ngăn nắp, tránh căng thẳng stress, kì hạn chế tối đa hút thuốc lá và uống rượu. Đặc biệt, rượu có thể gây ảnh hưởng đến trí tưởng rất nhiều. Khi có những biểu hiện mệt mỏi, đau nhức mình mẩy, đau đầu mất ngủ…, bệnh nhân phải đi nhà đá để điều trị căn nguyên. Tập thể dục luôn luôn cũng là một trong những phương cách cải thiện trí nhớ. Đây là cách hữu hiệu với những bệnh nhân bị suy giảm trí nhớ, kể cả trẻ mỏ và người lớn gặp vấn đề về khả năng tập trung, những người bị khuyết thiếu năng lực học tập và các nạn nhân của chấn thương xót sọ não mê hoặc đột quỵ. Những người trẻ cũng phải tập luyện khả năng ghi nhớ văn bằng cách tăng cường quan sát, ghi nhận: quan sát danh thiếp đồ đấu vật xung quanh bằng mắt, sử dụng trí tưởng tượng để liên hệ, so sánh, biên chép những việc cần làm… Theo PNCT